In onderstaande rekenvoorbeeld wordt duidelijk gemaakt wanneer een beleggingsverzekering wel of niet in aanmerking komt voor de compensatie. De bijgevoegde tabel en grafieken worden uitvergroot wanneer erop wordt geklikt.

De heer Van Rijn (51 jaar) heeft in 1995 een 'XYZ beleggingsverzekering' afgesloten met een looptijd van 30 jaar. Zijn inleg is 2.160 euro per jaar. Dit is inclusief de premie voor een uitkering van 70.000 euro (of de fondswaarde als die hoger is) bij overlijden. De heer Van Rijn heeft met zijn verzekeraar afgesproken dat hij na 20 jaar geen inleg meer betaalt. Het kapitaal dat de heer Van Rijn heeft opgebouwd wordt daarna natuurlijk nog wel belegd. De heer Van Rijn heeft voor de aankoop van deze verzekering advies ingewonnen bij 'ABC verzekeringsadviseurs'. De adviseur heeft daarvoor een afsluitprovisie ontvangen.

We gaan er voor dit voorbeeld van uit dat het rendement dat de heer Van Rijn op zijn beleggingen maakt ieder jaar 6% is. De opgebouwde eindwaarde van deze beleggingsverzekering in 2025 is 82.897 euro. De verzekeraar van de heer Van Rijn heeft afspraken gemaakt met de stichtingen Verliespolis en Woekerpolis Claim. Voor zijn 'XYZ beleggingsverzekering' met een inleg van 2.160 euro per jaar, is een jaarlijks maximum kostenpercentage afgesproken van 2,45%.

De werkelijk gemaakte kosten zijn hoger. De heer Van Rijn ontvangt dus op de einddatum (in 2025) een compensatie van zijn verzekeraar. Had zijn verzekeraar direct na afsluiten gemiddeld jaarlijks 2,45% kosten ingehouden, dan was de eindwaarde in 2025  83.312 euro geweest. De heer Van Rijn ontvangt daarom in 2025 415 euro extra: het verschil tussen 82.897 euro en 83.312 euro.

Hoe werkt nu de berekening van dit compensatiebedrag?

De hoogte van een eventuele compensatie wordt vastgesteld aan het einde van de looptijd. Op dat moment is bekend wat de werkelijk gemaakte kosten zijn en de eindwaarde van de beleggingsverzekering is bekend. De verzekeraar gaat voor de heer Van Rijn berekenen wat het eindkapitaal zou moeten zijn als in de verzekering niet meer kosten zouden zitten dan het afgesproken maximum. Deze twee bedragen worden met elkaar vergeleken:

• Is de werkelijke opbrengst hoger, dan was de beleggingsverzekering geen woekerpolis. De heer Van Rijn krijgt dan ook geen compensatie.
• In dit voorbeeld is de werkelijke opbrengst lager, de heer Van Rijn krijgt het verschil van 415 euro gecompenseerd.